Π ως πρέπει να προσευχόμαστε. Τα τρία είδη προσευχής π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) Προσευχή

Καθώς αναφερόμαστε στα πρακτικά, θα έλεγα να κάνουμε τριών ειδών προσευχή. Και, ει δυνατόν, κάθε φορά να κάνουμε και από τα τρία είδη. Ή, αν όχι κάθε φορά, τουλάχιστον κάθε μέρα. Αν δεν κάναμε το πρωί, μπορούμε να κάνουμε το βράδυ.

Κατ’ αρχήν οπωσδήποτε πρέπει ο χριστιανός να προσεύχεται από τα βιβλία της Εκκλησίας. Αυτό να μην το παραλείπουμε. Θα πάρουμε τον Συνέκδημο, το Ωρολόγιο ή μικρά βιβλιαράκια που κυκλοφορούν και θα πούμε προσευχές της Εκκλησίας. Η εωθινή προσευχή, ο εξάψαλμος, το απόδειπνο είναι προσευχές της Εκκλησίας. Το απόγευμα μπορούμε να πούμε κάτι από τον εσπερινό, που είναι προσευχή της Εκκλησίας. Οπωσδήποτε να προσευχόμαστε με τις προσευχές της Εκκλησίας. Είναι έτοιμες προσευχές.

Το δεύτερο είδος. Να σημειώσετε, παρακαλώ, αυτό που θα πω, και αν κανείς δεν το έκανε, από τώρα να το κάνει. Οπωσδήποτε χρειάζεται κάθε φορά, έστω λίγα λεπτά, να κάνουμε προσευχή με δικά μας λόγια. Αν υποθέσουμε ότι ένας αφιερώνει στην προσευχή μία ώρα την ημέρα, για ένα τέταρτο τουλάχιστον ή έστω για δέκα λεπτά από αυτή την ώρα η προσευχή του να είναι προσευχή με δικά του λόγια. Δεν θα την πω αυτοσχέδια προσευχή, γιατί είναι λίγο παρεξηγημένη η φράση αυτή· πάντως να είναι δική του προσευχή, προσευχή με δικά του λόγια.

Να εκδηλώσει με τα λόγια του αυτά τον πόνο του, τον καημό του, τον πόθο του, τη λαχτάρα του, τη μετάνοιά του, την ταπείνωσή του. Και μέσα σ’ αυτή την προσευχή οπωσδήποτε θα βάλει κανείς προσευχή όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για τους γονείς του και για τα παιδιά του και για τους γνωστούς του, τους φίλους του και για τους κεκοιμημένους. Οπωσδήποτε κάθε ημέρα να προσευχόμαστε λίγο με δική μας προσευχή, να κάνουμε προσευχή με δικά μας λόγια.

Και το τρίτο είδος. Οπωσδήποτε κάθε ημέρα να προσευχόμαστε και με τη νοερά προσευχή, να λέμε δηλαδή την ευχή: Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με τον αμαρτωλόν, ελέησόν με την αμαρτωλήν. Να μην αφήνουμε να περνάει ημέρα που να μην τη λέμε· και όπως είπαμε, μπορούμε να τη λέμε και κάθε στιγμή.

Η προσευχή της Εκκλησίας είναι έτοιμη προσευχή, έτοιμα λόγια, και προσπαθούμε να προσέξουμε αυτά τα λόγια, να κλείσουμε εκεί τον νου μας· προσπαθούμε να βάλουμε τα λόγια στον νου μας, τον νου μας στα λόγια, στο νόημα των λέξεων, και όλα αυτά να τα βάλουμε μέσα στην καρδιά μας, και έτσι να προσευχηθούμε. Βέβαια, όταν προσεύχεσαι με τα λόγια των προσευχών της Εκκλησίας, μπορεί να ξεφεύγεις από δω και από κει, καθώς υπάρχει μια ποικιλία.

Όταν θελήσεις να πεις προσευχή με δικά σου λόγια, θέλεις δεν θέλεις, θα προσευχηθείς· δεν γίνεται αλλιώς. Βέβαια, όταν λες προσευχή με δικά σου λόγια, την οποία είπαμε ότι πρέπει να τη λέμε, μπορεί να κάνεις και λίγο τον έξυπνο.

Όταν λες τη νοερά προσευχή, επειδή επαναλαμβάνει κανείς τα ίδια λόγια, τα ίδια και πάλι τα ίδια –όταν προσευχηθείς δέκα λεπτά, θα πεις αρκετές φορές το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλόν»– ή θα τη λες απλώς μόνο με τα χείλη σου, και το μυαλό θα φεύγει και δεν θα είναι εκεί, και συνεπώς δεν κάνεις τίποτε. Ή, αν προσπαθήσεις να προσέχεις τα λόγια, το νόημα των λέξεων, θέλεις δεν θέλεις, θα σταθείς ενώπιον του Θεού, θα γυμνωθείς, θα ταπεινωθείς ενώπιόν του, θέλεις δεν θέλεις, θα ζητήσεις το έλεος του Θεού, θέλεις δεν θέλεις, θα γίνεις τίμιος, ειλικρινής με τον Θεό. Δεν χωράει δηλαδή εκεί υποκρισία ή να ξεφεύγεις από δω κι από κει. Οπότε, θα κάνεις σωστή προσευχή.

Για τους λόγους λοιπόν αυτούς πρέπει, παρακαλώ, να αφοσιωνόμαστε κάθε φορά και στα τρία αυτά είδη της προσευχής. Λίγο από το ένα, λίγο από το άλλο και λίγο από το άλλο. Και καλό είναι, έως ότου να μάθουμε να προσευχόμαστε, όλες τις προσευχές, και εκείνες που θα διαβάζουμε από το βιβλίο και εκείνες που θα πούμε με δικά μας λόγια και τη νοερά προσευχή, να τις λέμε φωναχτά, ώστε να τις ακούμε. Βέβαια, δεν είναι ανάγκη να τις ακούσουν άλλοι, αλλά να τις ακούμε εμείς, έως ότου να μάθουμε να προσευχόμαστε.

Δεν είναι απόλυτο αυτό. Ένας μπορεί να είναι τώρα προχωρημένος, και να μη χρειάζεται να τις λέει φωναχτά. Αλλά όμως, έως ότου να μάθει ο άνθρωπος να προσεύχεται, πρέπει να τις λέει φωναχτά, προπαντός την ευχή. Να λες: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», και να την ακούς με τα αυτιά σου. Όπως είπαμε, όταν τη λες την ευχή και την προσέχεις, δεν μπορείς να παίζεις. Ή θα την παρατήσεις, ή, αν έχεις λίγο φιλότιμο, θα συνεχίσεις και, εφόσον θα συνεχίσεις, θα μείνει μέσα σου η ευχή.

 

 

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “…και τούτο το έτος”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2019, σελ. 63.

Η ΨΥΧΡΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ (Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου) 16 Μαΐου, 2009 — vatopaidifriend3

 

Ο Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος

Η ψυχρότητα στην προσευχή οφείλεται είτε σε ψυχική κόπωση είτε σε πνευματικό κορεσμό είτε σε σωματικές απολαύσεις και αναπαύσεις είτε σε πάθη, που κυριεύουν την ψυχή , προπαντός στην έπαρση. Όλα αυτά ειναι ενάντια στην πνευματική ζωή, μέσα στην οποία κεντρική θέση κατέχει η προσευχή. Έτσι, πρώτα και κύρια προκαλούν το στέρεμα της πηγής της προσευχής μέσα μας. Αυτό, όμως, μπορεί να όφείλεται και σε απομάκρυνση της χάριτος, που συμβαίνει με θεία παραχώρηση. Και να γιατί: Όταν η ψυχή μας φλέγεται από τόν πόθο του Θεού και από την καρδιά μας ξεχύνεται ολόθερμη προσευχή, δεν έχουμε παρά ελεητική επίσκεψη της χάριτος . Εμείς όμως, οταν η ευλογημένη αυτή κατάσταση παρατείνεται για πολύ,νομίζουμε ότι κατορθώσαμε κάτι σπουδαίο με το δικό μας αγώνα και κυριευόμαστε από την κενοδοξία. Για λόγους παιδαγωγικούς, λοιπόν , απομακρύνεται η χάρη και μένει η ψυχή μας μόνη της, γυμνή και αδύναμη, ανίκανη να ζήσει πνευματικά, ψυχρή και απρόθυμη να προσευχηθεί…

Τι θα κάνουμε, λοιπόν, για να ξεφύγουμε άπ’ αυτή την κατάσταση; Πρώτα-πρώτα θα φροντίσουμε να εξουδετερώσουμε τις αιτίες της. Και ύστερα, παρ’ όλη την ψυχρότητα της ψυχής μας , θα κάνουμε με επιμονή και υπομονή τον καθημερινό προσευχητικό κανόνα μας, προσπαθώντας αφ’ ενός να συγκεντρώνουμε το νου μας στα λόγια των ευχών και αφετέρου να ξεσηκώνουμε μέσα στην καρδιά μας αισθήματα φιλόθεα. Με τον καιρό ο Θεός , βλέποντας την ταπείνωση και την καρτερία μας, θα μας ξαναστείλει τη χάρη Του, που θα διώξει το πνεύμα της ψυχρότητος, όπως ο άνεμος διώχνει την ομίχλη.

Πως θ’ αποκτήσουμε θερμότητα στην Προσευxή

Με αγώνα και υπομονή, μ’ αυτά τα δυό θα ζωντανέψει μέσα μας η φλογερή προσευχή. Απαιτούνται χρόνος και κόπος πολύς. Όμως, ας μη λιποψυχήσουμε, ας μην αποκάνουμε, ας μη βαρεθούμε. Η προσπάθειά μας, αν είναι συστηματική και επίμονη, θα στεφανωθει οπωσδήποτε, αργά ή γρήγορα, με επιτυχία. Θα στεφανωθεί όχι χάρη σ’ εμάς, αλλά χάρη στο άπειρο έλεος του Θεού.

Είναι καλό να συνηθίσει η γλώσσα σας την ευχή του Ιησού, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», ή οποιαδήποτε άλλη σύντομη προσευχή με το νου συγκεντρωμένο στην καρδιά. Αγωνιστείτε να προξενήσετε στην καρδιά σας, ας το πω έτσι , μια μικρή πληγή. Ο συστηματικός κόπος σας σύντομα θα δημιουργήσει την πληγή αυτή. Και τότε ο Κύριος θα σας επιβραβεύσει με τη δική Του χαρισματική προσευχή.

Η βιασύνη στην προσευχή

Σας έλέγχει η συνείδηση, επειδή κάνετε πολύ βιαστικά την προσευχή σας. Και είναι εύλογο. Γιατί υπακούτε στον εχθρό ; Εκείνος είναι που σας παρακινεί: «Γρήγορα… πιο γρήγορα…». Η βιαστική προσευχή δεν έχει πνευματικό καρπό . Βάλτε, λοιπόν, κανόνα στον εαυτό σας να μη βιάζεστε. Να προσεύχεστε έτσι, ώστε ούτε μια λέξη να μην προφέρουν τα χείλη σας , που να μην την κατανοεί ο νους σας και να μην τη βιώνει η καρδιά σας. Πρέπει να ριχθείτε σ’ αυτόν τον αγώνα με αποφασιστικότητα στρατιωτική. Και όταν ο εχθρός σας ψιθυρίζει, «Κάνε τούτο ή εκείνο», εσείς να του αποκρίνεστε : «Ξέρω τί θα κάνω. Δεν σε χρειάζομαι. Φύγε από δω! «. Την ψυχή την τρέφει μόνο η προσευχή . Η δική σας προσευχή, όμως, είναι επιφανειακή, όχι ουσιαστική. Γι ‘ αυτό η ψυχή σας μένει ανικανοποίητη, πεινασμένη …

(Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου, Χειραγωγία στην πνευματική ζωή, Εκδ. ε΄, Ι. Μ. Παρακλήτου 2005 σ. 45-46, 49)

Άγιος Εφραίμ Νυκτερινή Ευχή για προστασία από το κακό

Δυνατή προσευχή από τον Όσιο Εφραίμ τον Σύρο (κατάλληλη για τις νυκτερινές ώρες και κυρίως πριν το ύπνο).

Περιληπτικά η ευχή είναι ευχαριστήρια προς τον Θεό και ζητά ικετευτικά το έλεος (με την βοήθεια και τις ικεσίες της Παναγίας μητέρας του) και ζητά επίσης την συγχώρεση, απαριθμώντας διάφορα αμαρτήματα που τυχόν πράξαμε και παρακαλεί για ήρεμο και ήσυχο ύπνο χωρίς πειρασμούς από τον διάβολο.

Η Παναγία είναι ο »προσωπικός» δικηγόρος και μεσίτης του καθενός από εμάς προς τον Υιό και Θεό της και μεσιτεύει προς Αυτόν να μας συγχωρεί τις αμαρτίες και να μας δίνει το μέγα έλεός του.

Τις ώρες της νύχτας οι πειρασμοί από τον Εωσφόρο είναι περισσότεροι οπότε καλό είναι να προσευχόμαστε αρκετά την νύχτα. Μπορούμε να προσευχόμαστε με τις Ακολουθίες της Εκκλησίας (Αποδειπνο, Εσπερινό, Χαιρετισμοί της Παναγίας κλπ) ή με δικές μας αυτοσχέδιες αλλά καρδιακές προσευχές.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ :

Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ τήν ἁγίαν Σου Μητέρα, τιμιωτέραν ἀναδείξας πασῶν τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, Αὐτός Πανάγαθε διά τῶν πρεσβειῶν Αὐτῆς καί πάντων Σου τῶν Ἁγίων, παρακλήθητι καί συγχώρησόν μοι τῷ ἁμαρτωλῷ καί ἀχρείῳ δούλῳ Σου, εἴ τι ἤμαρτον σήμερον ὡς ἄνθρωπος ἤ μᾶλλον εἰπεῖν οὐχ ὡς ἄνθρωπος, ἀλλ᾿ ὡς ἀπάνθρωπος, τά ἑκούσιά μου πταίσματα καί τά ἀκούσια, τά ἐν λόγῳ τά ἐν ἔργῳ τά ἐν γνώσει καί ἀγνοία, τά ἐκ συναρπαγῆς καί ἀπροσεξίας καί πολλῆς μου ραθυμίας καί ἀμελείας γεγενημένα.

Εἴτε τό ὄνομά Σου τό Ἅγιον ὥμοσα, εἴτε ἐπιώρκησα, ἤ ἐβλασφήμησα κατά διάνοιαν, ἤ ἔν τινι Σέ παρώργησα, ἤ ἔκλεψα ἤ ἐψευσάμην ἤ φίλος παρέβαλε πρός ἐμέ καί παρεῖδον αὐτόν, ἤ ἀδελφόν ἔθλιψα καί παρεπίκρανα, ἤ ἱσταμένου μου ἐν προσευχῇ καί ψαλμωδίᾳ ὁ νοῦς μου ὁ πονηρός εἰς τά πονηρά καί βιωτικά περιεπόλευσε, ἤ παρά τό πρέπον ἐτρύφησα, ἤ εὐτράπελα ἐλάλησα, ἤ ἀφρόνως ἐγέλασα ἤ ἐκενοδόξησα ἤ ὑπερηφανευσάμην ἤ κάλλος μάταιον ἐθεασάμην καί ὑπ᾿ αὐτοῦ ἠθέλχθην τόν νοῦν ἤ τά μή δέοντα ἐφλυάρησα, ἤ τό ἐλάττωμα τοῦ ἀδελφοῦ μου περιεργασάμην καί κατέκρινα αὐτόν καί τά ἐμαυτοῦ ἀναρίθμητα ἐλαττώματα παραβλεψάμην, εἴτε τῆς προσευχῆς μου ἠμέλησα, εἴτε τί άλλον πονηρόν ἐνόησα· ταῦτα πάντα καί ἄλλα ἅπερ ἔπραττα καί οὐ μέμνημαι, συγχώρησόν μου, ὡς ἀγαθός καί φιλάνθρωπος καί οἰκτίρμων Θεός, ἵνα ἐν εἰρήνῃ κοιμηθῶ καί ὑπνώσω ὁ ἄσωτος ἐγώ, δοξάζων Σέ σύν τῷ Ἀνάρχῳ Σου Πατρί καί τῷ Παναγίῳ καί Ἀγαθῷ καί Ζωοποιῷ Σου Πνεύματι νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ορθόδοξα Μηνύματα -O Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

Το μυστικό του Αγίου Σιλουανού

από Ρωμηός 

Να θυμάσαι και να φοβάσαι δύο λογισμούς. Ο ένας λέει: «Είσαι άγιος» και ο άλλος: «Δεν θα σωθείς». Κι οι δύο αυτοί λογισμοί προέρχονται από τον εχθρό, και δεν έχουν αλήθεια μέσα τους. Εσύ, όμως, να σκέφτεσαι: «Εγώ είμαι μεγάλος αμαρτωλός, αλλά ο Ελεήμων Κύριος αγαπά πολύ τους ανθρώπους και θα συγχωρέσει και σ’ εμένα τις αμαρτίες μου».

Πίστευε έτσι, και θα γίνει σύμφωνα με την πίστη σου: Θα σε συγχωρήσει ο Κύριος. Μη βασίζεσαι, όμως, στους προσωπικούς σου αγώνες, έστω και αν είσαι μεγάλος ασκητής. Ένας ασκητής μου έλεγε: «Βεβαίως θα ελεηθώ, γιατί κάνω τόσες μετάνοιες την ημέρα». Όταν, όμως, ήρθε ο θάνατος, «διέρρηξε τα ιμάτιά του».

Όχι, λοιπόν, για τις ασκήσεις μας, αλλά δωρεάν, κατά τη χάρη Του ελεεί ο Κύριος. Ο Κύριος θέλει την ψυχή να είναι ταπεινή, άκακη, και να συγχωρεί τους πάντες με αγάπη· τότε και ο Κύριος συγχωρεί με χαρά. Ο Κύριος τους αγαπά όλους, και εμείς οφείλουμε να Τον μιμούμαστε και να αγαπούμε τους πάντες, και αν δεν μπορούμε, τότε πρέπει να Τον παρακαλούμε, και ο Κύριος δεν θα αρνηθεί, αλλά θα βοηθήσει με τη χάρη Του.

«Πρόσεχε τον εαυτό σου». Παρατήρησε τον εαυτό σου και θα δεις: Μόλις η ψυχή αποκτήσει έπαρση έναντι του αδελφού, αμέσως ακολουθεί κάποιος λογισμός όχι ευάρεστος στον Θεό, και αυτό, για να ταπεινωθεί η ψυχή.

Αν, όμως, δεν ταπεινωθεί, τότε έρχεται ένας μικρός πειρασμός. Και αν πάλι δεν ταπεινωθεί, αρχίζει ο πόλεμος της σαρκός. Και αν πάλι δεν ταπεινωθεί, τότε πέφτει πάλι σε κάποιο μικρό αμάρτημα. Αν και τότε δεν ταπεινωθεί, θα έλθει μεγαλύτερη αμαρτία. Κι έτσι θα αμαρτάνει, ωσότου ταπεινωθεί.

Μόλις, όμως, ταπεινωθεί, αμέσως θα δώσει ο Ελεήμων Κύριος στην ψυχή ειρήνη και κατάνυξη, και τότε θα περάσουν όλα τα κακά και θα απομακρυνθούν όλοι οι εχθρικοί λογισμοί. Έπειτα, όμως, πρέπει να κρατάς με όλες σου τις δυνάμεις την ταπείνωση, αλλιώς θα ξαναπέσεις στην αμαρτία.

Βλέποντας ο Κύριος ότι η ψυχή δεν είναι στερεωμένη στην ταπείνωση, απομακρύνει τη χάρη, αλλά εσύ μη φοβάσαι: Η χάρη είναι μέσα σου, αλλά κρυμμένη. Μάθε να σταματάς αμέσως τους λογισμούς. Αν, όμως, ξεχάσεις και δεν τους διώξεις αμέσως, τότε πρόσφερε μετάνοια. Κοπίασε σε αυτό, για να αποκτήσεις τη συνήθεια. Η ψυχή αποκτά συνήθεια, αν την διδάξεις, και ενεργεί έτσι σε όλη της τη ζωή.

“Δεν είναι δυνατό να είναι κανείς Χριστιανός, αν δεν ζει στην ύπαρξή του, εν εαυτώ, τον Σταυρό του Κυρίου”… Ἐπιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

 

---

Εορτάζουμε την Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού του Κυρίου μας. Και ενώ η σημερινή ημέρα είναι μία ημέρα αναμνήσεως υπό της Εκκλησίας του σταυρικού Πάθους του Λυτρωτή, εντούτοις εμείς έχουμε μία χαρά. Και αυτή η χαρά οφείλεται στο ότι η Σταύρωση του Κυρίου και ο Σταυρός, το όργανο επάνω στο οποίο συνετελέσθη ο φρικτός αλλά και ζωοποιός συγχρόνως θάνατος του Λυτρωτή μας, αποτελεί συγχρόνως και τη δόξα του Κυρίου.

 Θα ενθυμείσθε, όταν ο Κύριος πορευόταν προς το σταυρικό Πάθος, είπε τους λόγους: «νυν εδοξάσθη ο Υιός του ανθρώπου» (Ιω. 13:31). Κατά το ανθρώπινο ο σταυρικός θάνατος ήταν ονειδισμός, ήταν η έσχατη ταπείνωση και έσχατη καταφρόνηση του ανθρώπου. 

Αλλά κατά την θεία προοπτική ήταν η μεγαλύτερη δόξα του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, η οποία δόξα προετοίμασε την άλλη δόξα της λαμπροφόρου Αναστάσεώς Του. Επειδή λοιπόν πάσχει στον Σταυρό ο Κύριος, αλλά και δοξάζεται πάσχοντας, γι’ αυτό και η Εκκλησία ακόμα και τη Μεγάλη Παρασκευή, ακόμα και τη σημερινή μέρα, μπορεί να εορτάζει τον Σταυρό του Κυρίου αναστάσιμα, χαρμόσυνα, με τη χαρμολύπη αυτή και το σταυροαναστάσιμο ήθος και φρόνημα που χαρακτηρίζει την Ορθόδοξη πίστη και ευσέβειά μας, η οποία πηγάζει μέσα από το Ευαγγέλιο του Χριστού μας. 

Αλλά και ο δεύτερος λόγος, για τον οποίο έχουμε χαρά σήμερα, είναι ότι δια της μετοχής μας στον εορτασμό αυτό αξιωνόμαστε και εμείς, παρά την αμαρτωλότητα και αδυναμία και νέκρωση των πνευματικών μας αισθητηρίων, να μεθέξουμε κάπως σ’ αυτό το μυστήριο του σταυρικού Θανάτου και της λαμπροφόρου Αναστάσεως του Κυρίου μας. Διότι αυτή είναι η Χάρη του Θεού και της Αγίας μας Εκκλησίας, ότι μέσα στην Εκκλησία μας την Ορθόδοξη και Αποστολική οι εορτές δεν είναι κάτι έξω από εμάς, δεν είναι μία ανάμνηση ιστορική ή ψυχολογική, αλλ’ είναι προπάντων μέθεξη και μετοχή στα τελούμενα και εορταζόμενα γεγονότα και πρόσωπα. 

Νομίζω ότι αισθανόμαστε πάντοτε, αλλά και απόψε ιδιαιτέρως, ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι η βάση της χριστιανικής μας υπάρξεως. Δεν είναι δυνατό να είναι κανείς Χριστιανός, αν δεν ζει στην ύπαρξή του, εν εαυτώ, τον Σταυρό του Κυρίου, ο οποίος πάντοτε, είπαμε, βιώνεται στην Ορθοδοξία με την προοπτική της Αναστάσεως. 

Ευχόμαστε σ’ όλους να τους βοηθήσει η Χάρη του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού σήμερα, ώστε και αυτοί να εμβαθύνουν σ’ αυτό το μυστήριο του Σταυρού, που είναι το κέντρο της πίστεώς μας, της ζωής μας της χριστιανικής, και να σκεφθούν, αν είναι δυνατό να υπάρξει αλήθεια στον κόσμο έξω από τον Σταυρό του Χριστού. 

Βέβαια ο κόσμος υπόσχεται ότι υπάρχει αλήθεια έξω από τον Σταυρό του Χριστού. Αλλά η πείρα δύο χιλιάδων χρόνων της Εκκλησίας του Θεού, των Αγίων του Θεού και των πτώσεων και δραμάτων που έζησε ο κόσμος και που ζει μέχρι σήμερα –γιατί ο κόσμος, μη δεχόμενος τον Σταυρό του Χριστού, ζει ένα μεγάλο δράμα, το δράμα του αδιεξόδου του εγωϊσμού του– η πείρα λοιπόν αυτή βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει αλήθεια για τη ζωή έξω από τον Σταυρό του Χριστού. 

Αλλά αυτό είναι κάτι για το οποίο πρέπει κανείς –και να τον φωτίσει ο Θεός να το καταλάβει, αλλά και να θελήσει ο ίδιος– να πάρει στη ζωή μία ευθύνη πνευματική. Διότι, αν δεν πάρει ο άνθρωπος μία ευθύνη, αν δεν θελήσει να δει τα πράγματα αποφασισμένος να σηκώσει τις συνέπειες της αλήθειας, όσο και αν του στοιχίζουν, τότε φυσικά δεν μπορεί να δεχθεί και τον Σταυρό του Χριστού. Διότι ο Σταυρός του Χριστού δημιουργεί στον άνθρωπο ευθύνη. Έχει απαίτηση ο Θεός με τον Σταυρό Του από τον άνθρωπο. Και αν ο άνθρωπος δεν δεχθεί την απαίτηση του Θεού δια του Σταυρού τού Υιού Του, δεν μπορεί να δεχθεί ούτε τον Σταυρό του Χριστού, ούτε να καταλάβει το νόημα του Σταυρού του Χριστού, και τότε ζει μία ζωή ανεύθυνη, χωρίς νόημα και χωρίς σταυρό, αλλά και συγχρόνως ζωή χωρίς Χάρη και χωρίς χαρά και ανάσταση. 

Και νομίζω ότι αυτό είναι το δράμα γενικά του σύγχρονου ανθρώπου σήμερα, ο οποίος δεν έχει χαρά, διότι δεν έχει την Ανάσταση του Χριστού. Και δεν έχει την Ανάσταση του Χριστού, διότι δεν έχει τον Σταυρό του Χριστού. Και δεν έχει τον Σταυρό του Χριστού, διότι δεν θέλει να πάρει υπεύθυνα το θέμα του Σταυρού του Κυρίου, το θέμα της πίστεως.

(1981) Από το βιβλίο: Αρχιμανδρίτου Γεωργίου, Ομιλίες σε ακίνητες Δεσποτικές και Θεομητορικές Εορτές. Έκδ. Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2015, σελ. 22.

«Άνθρωπον ούκ έχω» Δεν υπάρχει μεγαλύτερη Ευλογία Θεού από το να ευρεθούν άνθρωποι ανώτεροι

1

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη Ευλογία Θεού από το να ευρεθούν άνθρωποι ανώτεροι

Τό  << Άνθρωπον ούκ έχω >> είναι τό παράπονο τού κάθε μοναχικού ανθρώπου καί τού κάθε παραγκωνισμένου υπό οποιανδήποτε μορφή. Αυτό ήταν καί τό μεγάλο παράπονο του Παραλύτου τής Βηθεσδά. Καί τό εξωτερικεύει πρός τόν Κύριόν μας Ιησούν Χριστόν. Τριάντα οκτώ ολόκληρα έτη δέν κατορθώνει νά επωφεληθεί από εκείνην τήν θαυματουργικήν στιγμήν , όταν << Άγγελος Θεού κατά καιρόν κατέβαινεν εν τή κολυμβήθρα καί ετάρασσε τό ύδωρ >> .

Καί ο λόγος ; Δέν είχε έναν άνθρωπον νά τόν βοηθήσει, νά είναι καί αυτός  << ο πρώτος εμβάς μετά τήν ταραχήν τού ύδατος>> , όστις , << υγιής εγίνετο >> . Καί δυστυχώς αυτό τό παράπονο, όπως είπαμε καί πιό πάνω , δέν είναι σπάνιον .
Είς πάμπολλα ζητήματα καί περιστάσεις , τό πρώτιστον πού χρειάζεται τό άτομο καί η κοινωνία είναι ο ανθρώπινος παράγων. Καί πολλές φορές δέν λείπουν οί όποιες άλλες προϋποθέσεις καί δυνατότητες.

Είναι αρκετό νά βρεθεί ένας άνθρωπος , όχι ο όποιος άνθρωπος , αλλά ο κατάλληλος άνθρωπος , ο ανθρωπιστής Χριστιανός θά λέγαμε , διά νά βοηθήσει είς τήν ανάλογον περίπτωσιν . Θά πρέπει νά γνωρίζουμε δέ ότι καί αυτός ο ίδιος ο Θεός , συνήθως ενεργεί διά τών ανθρώπων . Σπάνιες είναι οί περιπτώσεις τών αμέσων ουρανίων επεμβάσεων στά όποια ζητήματά μας καί τίς ανάγκες μας

Τό σχέδιον τού Θεού είναι νά ενεργεί διά τών ανθρώπων . Ακόμη καί είς αυτό τό έργον τής ατομικής μας σωτηρίας καί είς τό θέμα τής κοινωνικής αναπλάσεως είναι πολύ σημαντικός ο ανθρώπινος παράγοντας , ο οποίος δρά καί ενεργεί ώς κατάλληλον όργανον τού Θεού .

Απ' αυτής τής απόψεως έλεγε καί ο Θεόπνευστος Απόστολος τών Εθνών Παύλος είς τήν πρός Κορινθίους Α' επιστολήν, << Θεού έσμεν συνεργοί>> , γιά νά τονίσει ότι ο Ύψιστος Θεός προσλαμβάνει , θά λέγαμε κατά κάποιον τρόπον , συνεργάτες Του ανθρώπους εμπνεομένους υπ' Αυτού , γιά νά απευθυνθεί πρός τόν κόσμον καί δι' αυτών ( τών ανθρώπων) νά μεταδώσει τίς δωρεές Του πρός αυτούς πού έχουν τήν ανάγκην αυτών . Δυσεύρετοι αυτοί οί άνθρωποι . Όχι μόνον γιά τά άτομα καί τά προβλήματά τους , αλλά καί διά τήν Κοινωνίαν καί τήν Εκκλησίαν υπάρχει κυρίως θέμα ανθρώπων εκλεκτών καί όχι τόσον ζήτημα συστημάτων καί νόμων .

Ο,τι επιδιώκουν οί νόμοι καί τά συστήματα , ο άνθρωπος θά τά μελετήσει , θά τά εκτελέσει καί θά τά αξιοποιήσει , ή θά τά ματαιώσει καί θά τά πετάξει στό καλάθι τών αχρείστων .

Δέν υπάρχει μεγαλύτερη Ευλογία Θεού από τό νά ευρεθούν άνθρωποι ανώτεροι , χριστιανικώς καλλιεργημένοι , ακέραιοι καί άμεμπτοι καί  << ζηλωταί καλών έργων >> είς τάς διαφόρους επάλξεις τής Κοινωνίας μας . Καί η έλλειψις τέτοιων ηθικών κεφαλαίων είναι η χειρότερη λειψανδρία , τήν οποίαν αντιμετωπίζουν , η οικογένεια ,η Κοινωνία καί η Εκκλησία γιά τήν επάνδρωσιν καί πλαισίωσίν τους μέ έμψυχο υλικό , παρ' όλην τήν άλλην ίσως καλήν προοπτικήν τους εξ επόψεως μορφωτικών κεφαλαίων . Τά πλούσια βιογραφικά σπανίως δημιουργούν ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ !

' Ας θυμηθούμε τόν αρχαίον φιλόσοφον Διογένην ,ο οποίος κυκλοφορούσε μέρα μεσημέρι μέ τό φανάρι του καί νά λέγει• άνθρωπον ζητώ !Πολλές φορές αρκεί  << είς άνθρωπος ζήλω πεπυρωμένος >>  νά αναπλάσση ένα αρκετά μεγάλο κοινωνικόν περιβάλλον .
Πολλώ δέ μάλλον όταν υπάρχει πλούσιον ανθρώπινον δυναμικόν σέ ομάδες καί πυρήνες πνευματικώς καί ηθικώς καλλιεργημένων .

Εμείς ανήκουμε σ' αυτήν τήν κατηγορίαν ;

Είμαστε οί κατάλληλοι στά χέρια τού Θεού ;

Κήρυγμα πρωτ. Παν. Δ. Ρούβαλη

Πηγή :Μητρ. Πατρών Κυρός Νικόδημος Βαλληνδράς